Bugün sudan sonra dünyada en çok tüketilen içecek olan çayın hikâyesi binlerce yıl öncesine uzanır.
Çin: Her şeyin başladığı yer
Çayın anavatanı Çin’dir. Bir efsaneye göre İmparator Shennong, milattan önce 2737 yılında kaynattığı suya rüzgârla birkaç yaprak düşünce çayı tesadüfen keşfetmiştir. Efsane bir yana, çayın Çin’de çok eski çağlardan beri önce ilaç, sonra günlük içecek olarak kullanıldığı bilinir. 8. yüzyılda Lu Yu’nun yazdığı “Çay Kitabı”, konuyla ilgili bilinen ilk kapsamlı eserdir.
Avrupa’ya yolculuk
Çay Avrupa’ya 17. yüzyılın başında Hollandalı tüccarlar aracılığıyla ulaştı. İngiltere’de önce saray çevresinde, ardından her kesimde yayıldı ve ülkenin gündelik hayatının parçası oldu.
Seylan’da kahveden çaya
19. yüzyılın ortasında Seylan adası (bugünkü Sri Lanka) büyük bir kahve üreticisiydi. 1860’ların sonunda yayılan kahve pası hastalığı, plantasyonları birkaç on yıl içinde yok etti. İskoç James Taylor’ın 1867’de Kandy yakınlarındaki Loolecondera’da kurduğu ilk ticari çay bahçesi, adanın geleceğini değiştirdi. Kahvenin yerini hızla çay aldı ve “Seylan çayı” bir dünya markası hâline geldi. Ülke 1972’de Sri Lanka adını aldı, ama çayı hâlâ Seylan adıyla anılıyor.
Türkiye’de çay
Osmanlı döneminde çay biliniyor ve içiliyordu, ancak tamamı ithal ediliyordu. Cumhuriyet’in ilk yıllarında Doğu Karadeniz’de çay tarımı için çalışmalar başladı. 1930’ların sonunda Rize’de ilk ürün alındı, 1947’de ilk çay fabrikası açıldı. Kısa sürede çay, kahvenin yerini alarak Türkiye’nin gündelik içeceği oldu. Bugün Türkiye, kişi başına çay tüketiminde dünyanın en önde gelen ülkeleri arasındadır.
Bugün
İnce belli bardaktaki demli çay da, İngiliz fincanındaki sütlü çay da, Japon çay seremonisindeki matcha da aynı bitkinin farklı kültürlerdeki yorumlarıdır.
Bu uzun yolculuğun Seylan durağını tatmak için ürünlerimize göz atabilirsiniz.
