Türkiye’de özellikle Doğu ve Güneydoğu’da çok sevilen, koyu demli ve iri yapraklı çaya halk arasında “kaçak çay” denir. Bu ad çoğu zaman kafa karıştırır: Kaçak çay bir çay türü müdür, yoksa bir satış biçimi mi?
“Kaçak çay” adı nereden geliyor?
Ad, çayın kendisinden değil geçmişteki geliş yolundan gelir. Yıllarca sınır illerine komşu ülkeler üzerinden gayriresmî yollarla giren ithal çaylar “kaçak” diye anıldı ve bu ad zamanla o damak tadının adı hâline geldi. Bugün insanlar “kaçak çay” derken çoğunlukla bir hukuki durumu değil, Seylan (Sri Lanka) menşeli, iri yapraklı, koyu demli siyah çayı kasteder.
Seylan çayı ile aynı şey mi?
Büyük ölçüde evet. “Kaçak çay” diye aranan lezzet, çoğunlukla Seylan adasında yetişen siyah çaydır. Ancak aradaki fark önemlidir: Seylan çayı bir menşe adıdır; yasal yollarla ithal edilir, etiketlenir ve denetlenir. “Kaçak” sözcüğü ise yalnızca halk arasındaki alışkanlıktan kalan bir addır.
Satın alırken nelere dikkat etmeli?
- Etiket: Paketin üzerinde menşe ülke, ithalatçı firma, parti numarası ve son tüketim tarihi yazmalıdır.
- Satıcı: Ne sattığını bilen, sorularınızı yanıtlayabilen bir satıcıdan alın.
- Görünüm ve koku: Yapraklar kuru, canlı ve temiz kokulu olmalı; küf ya da rutubet kokusu olmamalıdır.
- Renk: İyi bir çay rengini kendiliğinden verir. Soğuk suya atıldığında hemen koyu renk bırakan çaydan uzak durun.
Neden bu kadar seviliyor?
Seylan çayı çabuk dem alır, parlak kırmızı bir renk verir ve gövdesi dolgundur. Bu yüzden hem sade içilir hem de Türk çayıyla harmanlanır. Siz de bu lezzeti denemek isterseniz Seylan çayı çeşitlerimize göz atabilirsiniz.
